Logopeda dla dziecka potrzebny od zaraz?

Kiedy do logopedy

Jako logopeda często spotykam się z pytaniami od rodziców, czy już jest czas, aby wybrali się z dzieckiem do logopedy. Obaw jest wiele: dziecko ma cztery lata i niewyraźnie mówi lub ma trzy lata i nie mówi wcale. I zawsze jest ten sam dylemat – czy zapisać się już na wizytę, czy jeszcze poczekać? A może minie samo? Pozostaje nam najważniejsze pytanie – kiedy wybrać się do logopedy? Zanim na nie odpowiem, najpierw przybliżę Ci, jak rozwija się mowa dziecka.

Etapy rozwoju mowy dziecka

Pierwszy rok życia jest tzw. okresem melodii. Dziecko uczy się wtedy posługiwać własnym głosem, kierować jego natężeniem, barwą i, w sposób spontaniczny, ćwiczy cały swój aparat mowy. Między 1 a 3 miesiącem życia, pojawia się głużenie, czyli wydawanie nieartykułowanych spontanicznych dźwięków. Około 6 miesiąca życia, głużenie zanika i przechodzi w gaworzenie, podczas którego dziecko świadomiej używa dźwięków, aby komunikować się z otoczeniem. Ciekawostką jest to, że głużą również dzieci głuche, ale nie przechodzą później do etapu gaworzenia. Pod koniec pierwszego roku życia, pojawiają się pierwsze wyrazy, które zazwyczaj wymawiane są niewyraźnie.

Drugi rok życia jest etapem wyrazu. Mowa dziecka coraz bardziej rozwija się równolegle z jego innymi umiejętnościami poznawczymi. Jego słownik się wzbogaca, jednak nadal nazywa świat za pomocą pojedynczych słów.

W trzecim roku życia, dziecko zaczyna łączyć wyrazy w zdania, które stopniowo stają się coraz dłuższe. Zasób słów jest już bardzo bogaty, jednak wiele wyrazów wymawianych jest niegramatycznie, np. „mama przyszedł”, albo „załóż te słuchawki na ucha”.

Etapy rozwoju artykulacji, czyli wymowy

W jakiej kolejności pojawiają się głoski w mowie dziecka? Między drugim a trzecim rokiem życia, dziecko powinno już wypowiadać głoski p, b, m, f, w, k, g, ch, t, d, n, l, ś, ź, ć, dź, ń oraz ich zmiękczone formy pi, bi, mi, ki, gi. Pod koniec tego okresu mogą pojawiać się już głoski s, z, c, dz, a nawet sz, ż, cz, dż. Jedną z ostatnich głosek, którą dziecko zaczyna wypowiadać jest głoskar’ – następuje to pomiędzy 5 a 6 rokiem życia. Mowa dzieci 6-letnich, według norm rozwojowych, powinna być już zrozumiała i poprawna gramatycznie.

To by było na tyle teorii, która oczywiście jest ważna i jest pewnym punktem odniesienia, ale nie traktujmy jej zbyt dosłownie Pamiętajmy, że każde dziecko jest inne i rozwija się we własnym niepowtarzalnym tempie.

Co sprawia, że mowa rozwija się lepiej albo gorzej?

Wśród czynników mających istotne znaczenie dla rozwoju mowy, można wyróżnić te, na które masz wpływ oraz te, na które nie masz wpływu. Te, na które nie masz wpływu, lub wpływ jest ograniczony, to predyspozycje rodzinne. W genach jest zapisany pewien potencjał, który sprawia, że te same umiejętności jednym przychodzą łatwiej, a inni będą potrzebować dodatkowych bodźców. Ale za to masz umiarkowany wpływ na przebieg ciąży i porodu, a rozwijając swoją świadomość, pomagasz w rozwoju dziecka już od dnia poczęcia. Problemy zdrowotne, które mogą wpływać obciążająco na rozwój dziecka, w tym rozwój mowy, czasem bywają nieuniknione. Na co, więc masz wpływ? Na to, jakich bodźców dostarczasz swojemu szkrabowi każdego dnia, jak go pielęgnujesz, wychowujesz i przede wszystkim, jak głęboko i z jakimi emocjami wchodzisz z nim w interakcję komunikacyjną.

Kiedy wybrać się do logopedy?

Zawsze gdy coś Cię niepokoi w rozwoju mowy twojego dziecka. Niespokojna mama czy niespokojny tata, to niespokojny maluch. A niepokój z pewnością kiepsko wpłynie na rozwój mowy. Nie ma czegoś takiego jak – jest zbyt wcześnie na pomoc logopedy. Logopedzi przyjmują nawet kilkutygodniowe niemowlęta, na przykład po to, by ocenić budowę anatomiczną jamy ustnej czy odruchy. Im wcześniejsza interwencja logopedyczna, tym większa szansa na szybkie uporanie się z trudnościami.

Pomiędzy czułą obserwacją, jak rozwija się maluch, a terapią jest ogromna przestrzeń do wypełnienia. Każdego dnia decydujesz, co do tej przestrzeni wpuszczasz.

Korekta: Monika Zekić – pokorekcie

Dodaj komentarz