Jestem logopedą – i co dalej?

logopeda praca

Jak kształtować swoją ścieżkę zawodową będąc świeżo upieczonym logopedą? Nie ma oczywiście jednej uniwersalnej drogi, bo każdy z nas jest inny, mamy inne możliwości i inne potrzeby.

Jakie kursy i szkolenia trzeba mieć będąc logopedą?

To pytanie pojawia się bardzo często. W pierwszej kolejności trzeba zapytać siebie: „PO CO chcę się szkolić?”. Czy dlatego, że wszyscy tak robią? A może czuję potrzebę rozwinięcia swoich zawodowych umiejętności, pogłębienia wiedzy? Lub dlatego, że chcę awansować? Może dlatego, że chcę konkurować na rynku? Na wszelki wypadek, ale nie wiem dokładnie na jaki? A może nie jest mi to w ogóle potrzebne w tym momencie, ale ulegam chwilowym trendom?

Kiedy jesteś na początku zawodowej drogi masz prawo nie mieć rozeznania, co Ci będzie potrzebne, jaka wiedza, jakie umiejętności. Dobrze jest na początek chwilę popracować i takie rozeznanie zyskać. Na pytanie o to, jaki kurs warto skończyć słuszna wydaje się odpowiedź: to zależy. Zależy z jakimi podopiecznymi pracujesz i… w jakiej instytucji.

Może się okazać, że świetny kurs z metody, która daje wspaniałe rezultaty będzie dla Ciebie nieprzydatny, bo do stosowania tych metod będą potrzebne warunki, jakich nie znajdziesz w Twoim miejscu pracy. Twoje nowe umiejętności będą więc leżały odłogiem. Warto wziąć to pod uwagę, szczególnie w momencie, w którym nie wiesz, gdzie będziesz pracować przez najbliższy rok lub dwa.

W takim razie od czego zacząć?

Solidne podstawy teoretyczne, czerpanie z doświadczeń innych i inne ważne umiejętności

Studia logopedyczne powinny dawać solidne podstawy teoretyczne, jednak praktykę trzeba zdobyć samemu. Co jednak robić, kiedy stajemy przed trudnym wyzwaniem terapeutycznym i presją czasu? Trzeba pamiętać, że literatura logopedyczna jest pełna opisów problemów terapeutycznych oraz rozwiązań na nie. Trzeba tylko do niej sięgnąć.

Dobrze jest też mieć kogoś, kto z Tobą zastanowi się nad problemem. Dobrym pomysłem jest poszukanie mastermindu logopedycznego, a może nawet założenie go wraz z grupą entuzjastów?

Rozwijając umiejętności związane z metodami i technikami pracy warto też pamiętać o swoich innych umiejętnościach związanych z wykonywaniem pracy logopedy, na przykład o umiejętnościach organizacyjnych lub interpersonalnych.

Kiedy można myśleć o założeniu własnego gabinetu? Czy nie mając doświadczenia można prowadzić prywatny gabinet?

Zawsze można myśleć o założeniu własnego  gabinetu. Zaczyna się od marzeń.  Ale odradzam zakładanie gabinetu prywatnego już podczas studiów. Po pierwsze jest to zwyczajnie nieuczciwe, bo nie jesteś jeszcze logopedą. Po drugie możesz nie mieć wystarczającego doświadczenia, aby poprowadzić terapię w określonym kierunku i nie uzyskasz efektów, a tym samym zniechęcisz rodziców dziecka, którzy na pewno dadzą upust swojemu niezadowoleniu i zrobią nam logopedom niedobrą prasę. A gdzie? W sieci oczywiście! O własnym gabinecie można myśleć, gdy poczujesz się już pewniej w roli logopedy i będziesz widzieć pierwsze efekty swoich oddziaływań.

Czy uczestniczenie w dodatkowych szkoleniach podczas studiowania ma sens? Czy skupić się tylko na studiowaniu?

Jeśli pociąga Cię jakiś temat i wiesz  już, że będziesz się rozwijać i szukać pracy w tym kierunku, to tak. Jak najbardziej ma sens uczestnictwo w dodatkowych szkoleniach. Ale jeśli idziesz na kilka szkoleń, bo tak robią koleżanki – idziesz „dla towarzystwa”, albo „na wszelki wypadek”, bo może się kiedyś przydać, to dobrze się zastanów. Zamiast zbierać wiedzę jako fachowiec w określonej dziedzinie staniesz się kolekcjonerem szkoleń (a raczej certyfikatów, bo do czasu wykorzystania wiedzy z tego szkolenia wiele rzeczy się zmieni, a Ty zapomnisz, gdzie trzymasz materiały ze szkolenia).

Jak się nie bać diagnozowania?

Oto kolejne pytanie, z którym często się spotykam. I odpowiadam na nie pytaniem: dlaczego boisz się strachu? Nie bój się bać. To normalne, że się boimy. Odczuwamy wtedy dyskomfort, którego najchętniej byśmy się pozbyli. Ale strach nie jest naszym wrogiem (co innego wewnętrzny krytyk!). Strach mówi: jak ja sobie z tym poradzę?, czy ja to zrobię dobrze?, czy dobrze zdiagnozuję?, czy się nie pomylę?, czy czegoś nie przeoczę? A wewnętrzny krytyk nie pyta. Wewnętrzny krytyk idzie dalej i mówi: nie poradzisz sobie! nie zrobisz tego dobrze! na pewno się pomylisz! na pewno coś przeoczysz! Wewnętrzny krytyk patrzy na Ciebie samego „z góry” i nie zostawia pola do dyskusji. Zwróć uwagę na różnicę w formie komunikatów. Spróbuj rozpoznać czy masz do czynienia u siebie z wewnętrznym krytykiem, czy ze zwykłym strachem. Z jednym i drugim można dać sobie radę. Najlepiej poprzez działanie.

Pamiętaj też, że diagnoza to proces, który nie kończy się po pierwszym lub drugim spotkaniu. Najważniejszych rzeczy dowiadujemy się o naszym podopiecznym na początku wspólnej drogi, stosując miarę, jaką są normy i narzędzia. Jednak ten proces trwa i ciągle się rozwija.

Jak sobie radzić bez doświadczenia?

Zachęcam młodych stażem logopedów do szukania różnych okazji do diagnozowania: może dzieci znajomych, brata, siostry, kuzyna…, może w ramach pomocy wolontarycznej. Poszukaj miejsca, gdzie są dzieci i spróbuj przeprowadzić z nimi diagnozę. Aby to zrobić trzeba jeszcze poznać narzędzia do diagnozy. Tu pozostaje szperanie w Internecie i pytanie pracujących koleżanek. Nie nastawiaj się, że pierwszy test czy kwestionariusz, który kupisz będzie Twoim docelowym, bo prawdopodobnie nie będzie.

Jak zdobyć pierwsze doświadczenia  w zawodzie?

Nie czekaj aż znajdziesz pierwszą pracę. Spróbuj świadczyć swoją pomoc wolontarycznie i pytaj o wolontariat już wtedy, gdy masz kontakt z różnymi instytucjami w ramach praktyk czy warsztatów studenckich. Być może na początku będzie konieczne świadczenie tej pomocy nieodpłatnie. Cóż, jest to trudne, ale czasem konieczne, aby w ogóle wejść w jakieś środowisko.

Gdzie szukać pracy jako logopeda?

Czasy gdy było za mało logopedów zdecydowanie należą już do przeszłości. Teraz wskazówka raczej przechyla się w drugą stronę, co znaczy, że pojawiają się trudności ze znalezieniem pracy przez logopedów. Oto lista miejsc, w których logopeda może zapytywać o pracę. Na pewno nie jest pełna, ale warto od tych miejsc rozpocząć poszukiwania zatrudnienia:

  • szkoły podstawowe,
  • przedszkola publiczne i niepubliczne,
  • punkty opiekuńcze (niesłusznie zwane też przedszkolami)
  • szkoły i przedszkola specjalne,
  • poradnie psychologiczno – pedagogiczne,
  • przychodnie, poradnie i oddziały przyszpitalne,
  • ośrodki pomocy społecznej,
  • dps-y i śds-y,
  • poradnie specjalistyczne (np. poradnie zdrowia psychicznego),
  • centra pomocowe przy parafiach (poradnie przyparafialne),
  • ośrodki pomocy tworzone przez różnego rodzaju organizacje i fundacje,
  • regionalne kuratoria oświaty, które publikują na stronach www aktualne oferty pracy w oświacie (w tym także dla logopedów).

Podsumowanie

Ilu jest ludzi, tyle jest wersji rozwoju zawodowego. Każdy z nas ma inny potencjał i inne dążenia. Jedno jest pewne – satysfakcja z pracy będzie większa, jeśli ten rozwój zawodowy będziesz kształtować świadomie.