Głoska a litera

Godne uwagi? Podaj dalej: Email this to someone
email
Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Print this page
Print

Głoska i litera. Pojęcia te mylą nie tylko dzieci, zdarza się, że czynią to także rodzice, a nawet nauczyciele. Jak w prosty sposób wytłumaczyć dziecku różnicę między głoską, a literą? Oto kilka propozycji.

Obrazowanie

Przygotujmy plansze edukacyjne, które w przyjazny sposób zobrazują dziecku pojęcie litery i głoski. GŁOSKA powinna kojarzyć się z głosem. Jest dźwiękiem. Możemy ją usłyszeć i powiedzieć. LITERA jest znakiem graficznym. Można ją zobaczyć i napisać.

gloska_litera_01

Zagadki

1) Mogę być głośna lub cichutka. Choć mnie nie widzisz, to możesz mnie usłyszeć i wypowiedzieć. Kim jestem?
2) Mogę być wielka lub mała. Choć mnie nie słychać, możesz mnie zobaczyć i pięknie zapisać w swoim zeszycie. Kim jestem?

Zabawy

Zabawa w „Czarodzieja Literka”
Dziecko otrzymuje magiczną różdżkę – ołówek. Zadaniem Czarodzieja jest zamienić wszystkie wypowiedziane przez logopedę głoski w literki.

Zabawa w Głoski i Literki

Przygotowujemy:

  • plakietki z narysowanym uchem,
  • plakietki z narysowanym okiem
  • duża kartka z zapisanym dwuznakiem SZ.

gloska_litera_02

 

Dzielimy dzieci na dwie grupy. Jedne są Głoskami (otrzymują plakietki z uchem), drugie Literkami (dostają plakietki z okiem). Grupę Głosek prosimy, by zamknęła oczka, grupę Literek, aby zatkała uszy.

Prowadzący w milczeniu pokazuje dzieciom kartkę z napisanym na niej dwuznakiem SZ. Po krótkiej chwili wypowiada niezbyt głośno głoskę SZ. Pyta grupę Głosek: ile głosek słyszeliście? Następnie pyta grupę Literek: Ile literek było napisanych na kartce?

Na kartce napisane są dwie literki, ale dzieci usłyszały jedną głoskę. Dlaczego? Ponieważ jedna głoska może być zapisana przy pomocy dwóch literek (np. SZ, CZ, CH, MI, PI itd.)

Bajka o Głosce Niewidce i smutnej Literce

Sympatyczne postacie Głoska Niewidka i smutna Literka z wierszowanej bajki Anny Siciarz (uLogopedy.pl) pomogą dzieciom lepiej zrozumieć różnice pomiędzy głoską a literą.

Bajka o Głosce Niewidce i smutnej Literce

gloska_litera_03W ustach małego Witka
Mieszkała Głoska Niewidka
Uszka ją pięknie słyszały
Lecz oczka nie widziały.

Chcę mieć dwa brzuszki, kreseczkę…
Być okrąglejsza troszeczkę.
Co zrobić Witusiu mały,
By mnie twe oczka widziały?

Żeby mnie rączka pisała
Żebym w zeszycie mieszkała…

Po drugiej stronie pokoju
Na biurku, tuż obok pudełka

Leżał zeszycik Witka,
A w nim mieszkała Literka.

Choć w zeszycie miała wiele koleżanek,
Smuciła się dziś cały ranek.

Jesteśmy duże lub małe,
Piękne i równiutkie…
Możemy być czarne, białe,
A nawet czerwoniutkie.

Lecz po co kolory i kształty,
Jak dzieci nas nie słyszą?
Musimy znaleźć sposób,
By mogły powiedzieć co piszą!

Gdy tak sobie rozmyślała,
Nagle Głoskę usłyszała.
– Czemu krzyczysz, Głosko droga?
Już nas wszystkie boli głowa!

– Krzyczeć muszę z całej siły,
by mnie oczka zobaczyły.
Wy jesteście duże, piękne
Macie domek swój w zeszycie.

Można was zapisać wszędzie,
Mnie nigdzie nie zobaczycie.

– Ależ Głosko, przyjaciółko
Zostań z nami dłuższą chwilę.
Kiedy Witek na nas spojrzy,
To wypowie twoje imię!

A jeśli chcecie – możecie skorzystać z przygotowanych przez nas plansz z bajką i ilustracjami do niej. Pamiętajcie, że różnice między głoską a literą dzieci przyswajają sobie dopiero na etapie nauki czytania i pisania, czyli mniej więcej w młodszym wieku szkolnym.
Miłej zabawy! 🙂
Autor artykułu: Anna Siciarz uLogopedy.pl
Ilustracje: Magda Tomczyk logopediapraktyczna.pl