Czy wady wymowy mogą powstać przez naśladownictwo, bez innych wyraźnych przyczyn?

Godne uwagi? Podaj dalej: Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter

Czy to możliwe, by dziecko, które wypowiadało prawidłowo daną głoskę (również w tzw. mowie spontanicznej) nagle zaczęło wypowiadać ją nieprawidłowo? Tak, możliwe.

Ale jak? Na przykład przez naśladowanie otoczenia! Wystarczy, że w otoczeniu dziecka, wśród osób dla niego ważnych znajdą się osoby z wadą wymowy tejże głoski (na przykład w grupie przedszkolnej lub grupie rówieśniczej, w której dziecko często przebywa).

Jedną z wad, która może pojawić się, chociaż wcześniej nie występowała jest seplenienie międzyzębowe. Chcąc pomóc dziecku, które niespodziewanie zaczęło seplenić międzyzębowo, w pierwszej kolejności trzeba wykluczyć inne niż naśladownictwo przyczyny powstania seplenienia.

Seplenienie międzyzębowe może się pojawić w efekcie długotrwałej infekcji górnych dróg oddechowych, przerostu migdałków podniebiennych, a nawet bolesnej aftozy jamy ustnej – niemiłych przypadłości, w wyniku których dziecko podczas mówienia wsuwa koniec języka między zęby. W swojej praktyce spotykam dzieci, które mają długotrwały, a nawet całoroczny nieżyt nosa np. z powodu alergii. Cierpi na tym nie tylko ich układ oddechowy i ogólna odporność, ale także wymowa.

Jak pomóc dziecku? – 3 sposoby

Gdy wykluczymy przyczyny fizjologiczne, możemy pomóc dziecku w następujący sposób:

  1. kierować jego uwagę na różnice w poszczególnych słowach (to samo słowo wypowiadając poprawnie i niepoprawnie),
  2. odwracać role i bawić się w „czy ja dobrze powiedziałam” mówiąc samemu poprawnie lub nie –  zadaniem dziecka jest „odgadywanie”, czyli de facto uważne słuchanie i odróżnianie wymowy poprawnej od niepoprawnej – może też poprawiać dorosłego,
  3. rozmawiając z dzieckiem można poprawiać słowa, które są najczęściej zniekształcane i prosić, by dziecko powtórzyło je prawidłowo – to wykonujemy o ile dziecko nauczyło się już prawidłowej artykulacji danej głoski czy głosek.

Jeśli nie zostały stwierdzone fizjologiczne przyczyny powstania wady, pracujemy nad wykształceniem bądź przypomnieniem prawidłowej wymowy, a także nad słuchem mownym oraz pamięcią słuchową, wytwarzając prawidłowe nawyki w mówieniu.

Takie sytuacje, jak pojawienie się nieprawidłowej wymowy głosek, które dziecko wypowiadało już prawidłowo (także w mowie spontanicznej), uzmysławiają nam, że nawet jeśli rozwój mowy uznamy za zakończony, mogą pojawić się okoliczności, które cofną rozwój artykulacji. Dlatego jestem zwolennikiem prowadzenia kompleksowych corocznych „przesiewówek” w przedszkolu, nawet jeśli dziecko wykształciło już dojrzałą artykulację.