Dziennik zajęć logopedycznych

Dziennik_zajec_iluJak się okazuje prowadzenie dziennika zajęć nie jest proste. Dużo rubryk, dużo wątpliwości. Wybrałyśmy jeden z popularnych dzienników, aby podpowiedzieć, jak można go prowadzić. Jednocześnie chcemy podkreślić, iż nie jest to jedyny słuszny sposób prowadzenia dziennika. Jest to sposób wypracowany w ciągu wielu lat używania tego druku. Prowadząc dokumentację warto zawsze pytać dyrektora placówki, czy są jakieś standardy dotyczące prowadzenia dzienników zajęć i skrupulatnie ich przestrzegać.

Przed Wami chyba najdłuższy wpis na blogu, który został opublikowany do tej pory.

Lista uczestników zajęć

Dziennik_zajec_lista

Każdy dziennik zawiera listę uczestników zajęć. Niby nic takiego. Wpisać imiona i nazwiska – żadna filozofia. Ale jeśli bliżej się temu przyjrzeć, jest dużo wątpliwości: czy wpisywać je alfabetycznie od góry do dołu, czy też z podziałem na grupy? A jeśli na grupy, to jakie? Stosuję następujący kompromis: wpisuję dzieci alfabetycznie uwzględniając podział na istniejące w przedszkolu grupy lub szkolne klasy. To ułatwia odnalezienie np. Janka Kowalskiego z 3B. Zapisywanie z podziałem na grupy terapeutyczne (mimo, że jest wygodne, kiedy zaznaczamy obecność), może nie sprawdzić się na dłuższą metę, ponieważ grupy terapeutyczne mogą ulec przetasowaniu i zmienić swój skład np. w drugiej połowie roku szkolnego.

Tygodniowy plan zajęć

Dziennik_zajec_02

Powinien uwzględniać podział na godziny oraz grupy terapeutyczne. Powyżej znajduje się przykładowy plan z podziałem na godziny i grupy terapeutyczne oznaczone jako G1, G2, G3 itd. Plan powinien być każdorazowo zatwierdzony przez dyrektora placówki. Jeśli w drugim semestrze zmienią się godziny, to tygodniowy plan pracy powinien być spisany od nowa.

Dane podopiecznych

Dziennik_zajec_03

Dziennik_zajec_04Dane podopiecznych to podstawowe informacje, jak:

  • imię i nazwisko,
  • miejsce urodzenia,
  • nazwiska i imiona rodziców / prawnych opiekunów,
  • adresy rodziców / prawnych opiekunów.

Ta rubryka nie powinna wzbudzać większych wątpliwości. Dodam tylko, że czasem zapisuję w rubryce „adresy” numer telefonu do rodziców ucznia, aby móc w razie czego szybko się skontaktować.

Plan zajęć

Dziennik_zajec_05Na plan zajęć w tym dzienniku przeznaczone są dwie strony. Na jednej zapisujemy plan zajęć na pierwszy semestr, a na drugiej (jak łatwo się domyślić) na drugi semestr. Plan powinien być na tyle ogólny, aby uwzględniał wszystkie grupy działań, jakie podejmować będziemy w najbliższym semestrze. Mogą się tam znaleźć:

  • ćwiczenia usprawniające buzię, język, wargi i policzki,
  • ćwiczenia usprawniające słuch fonematyczny,
  • ćwiczenia usprawniające aparat oddechowy,
  • profilaktyczne ćwiczenia logopedyczne,
  • utrwalanie głosek na poszczególnych etapach (w izolacji, sylabach, wyrazach, związkach wyrazowych, zdaniach, mowie spontanicznej),
  • pedagogizacja rodziców.

Można też inaczej podejść do tego planu (poprzez obszary terapeutyczne, w których będziemy się poruszać):

  • terapia dzieci z opóźnionym rozwojem mowy,
  • terapia dzieci z kappacyzmem i gammacyzmem,
  • terapia dzieci z wadliwą artykulacją głosek szumiących,
  • terapia dzieci z wadliwą artykulacją głosek ciszących,
  • terapia dzieci z wadliwą artykulacją głosek syczących,
  • terapia dzieci z wadliwą artykulacją głoski R,
  • terapia dzieci jąkających się, itd.

Plan zajęć powinno się spisywać na początku semestru. Problem pojawia się, gdy mamy oszacować, ile godzin przeznaczymy na zajęcia w poszczególnych obszarach. Warto wówczas policzyć, ile godzin przypada na semestr i oszacować, ile % czasu chcemy poświęcić na dany obszar.

Spotkacie się pewnie z różnymi opiniami, ale moim prywatnym zdaniem element planu, w którym określamy liczbę godzin, które chcemy przeznaczyć w danym semestrze na pracę w danym obszarze ma charakter szacunkowy. Oczywiście to, co zapisujemy później w tematach zajęć powinno współgrać z tym planem. Dlatego osobiście wolę tę pierwszą wersję zapisu planu.

Z pewnością wielu z Was ma jeszcze inne podejście do tych rubryk w dzienniku. Podzielcie się tym w komentarzach!

Indywidualny program pracy z uczniem

Dziennik_zajec_06

To rubryka, która daje duże możliwości. Jeśli macie pod opieką logopedyczną ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (np. ucznia posiadającego orzeczenie z poradni psychologiczno-pedagogicznej), to można tu zanotować w skrócie indywidualny plan pracy z nim. I znów: na tyle ogólnie, aby zawierał najważniejsze wytyczne do pracy, ale na tyle szczegółowo, aby wynikał z tego planu jakiś konkret, który znajdzie swoje potwierdzenie w tematach zajęć na kolejnych stronach dziennika.

Jeśli jesteście szczęściarzami i udało się Wam utworzyć jednorodne grupy uczniów pod względem wadliwej artykulacji, to w tym miejscu możecie spisać plan pracy dla każdej z grup, uwzględniając specyfikę ćwiczonej głoski / głosek. Jednak dwa razy się zastanówcie, zanim uzupełnicie tę rubrykę w ten sposób, ponieważ grupy w ciągu roku szkolnego mogą ulec przetasowaniu i z grupy 1 (G1) oraz grupy 2 (G2) może powstać grupa 3 (G3).

Zaznaczanie obecności

Dziennik_zajec_07

Zanim zaczniemy uzupełniać tę rubrykę, warto zapytać dyrektora placówki, czy istnieją jakieś standardy zaznaczania obecności lub nieobecności uczniów. Jedni oznaczają obecność kropką, inni kółeczkiem, a jeszcze inni nie piszą nic. Nieobecność to zwykle kreski, ale kierunek ich kreślenia to „wolna amerykanka”. Prawoskośnie, lewoskośnie, pionowo, poziomo… Od koloru do wyboru. Najlepiej trzymać się w tej kwestii istniejących w placówce standardów.

Czy zaznaczać wszystkich, czy tylko tych, którzy w danym dniu byli na zajęciach? Jeden i drugi sposób wydaje się poprawny. Jeśli zaznaczamy tylko obecności, to ułatwiamy sobie sumowanie ilości podopiecznych na zajęciach w danym dniu. Zaznaczanie obecności i nieobecności ułatwia zorientowanie się we frekwencji danego ucznia na zajęciach. Aby dobrze obliczyć frekwencję, trzeba przypisać uczniów do stałych grup o stałej porze.

Tematy zajęć

Dziennik_zajec_10

Rubryki, które budzą chyba najwięcej wątpliwości. Od lewej pola „data” – tu wpisujemy kolejną datę zajęć. Uwaga: powinniśmy wpisać również datę, kiedy zajęcia przypadają, a nie ma nas w szkole, bo byliśmy np. na L4. Wówczas wpisujemy np.: „Zajęcia nie odbyły się. Nauczyciel na L4.” Datę najwygodniej wpisać tylko raz w danym dniu.

W rubryce „Godz. zajęć” można wpisać godziny na dwa sposoby:

  • każdą godzinę pracy z grupą osobno, jeśli zakres pracy w tych grupach jest diametralnie różny;
  • zbiorczo godziny pracy w danym dniu, jeśli są grupy o zbliżonej tematyce zajęć (np. trzy grupy z szeregiem szumiącym).

Tematy zajęć wpisywać na tyle ogólnie, aby zawrzeć je w dwóch-trzech zdaniach, ale na tyle szczegółowo, aby orientować się, co robiliśmy ostatnio. Ja powołuję się na nazwy konkretnych zabaw lub pomocy logopedycznych.

„Obecnych” i „Nieobecnych” w danym dniu wyłaniamy na podstawie planu godzinowego i podziału na grupy terapeutyczne.

Nie zapominajmy o podpisie po prawej stronie. Aby nadmiernie nie komplikować można złożyć jeden podpis przy ostatniej linijce, w której wpisujemy tematy zajęć.

Wnioski do dalszej pracy

Dziennik_zajec_08Okresowo dokonujemy oceny postępów podopiecznych. Pod koniec I semestru i pod koniec roku szkolnego na podstawie obserwacji oraz zapisków własnych kwalifikujemy dzieci do kontynuowania terapii, bądź jej zakończenia. W tym miejscu dziennika warto to opisać. Można ująć to następująco [przykład]: „Kontynuacja terapii logopedycznej w II semestrze roku szkolnego 2013/14: Ania Nowak, Jan Kowalski, Natalia Zielińska. Zakończenie terapii logopedycznej: Patrycja Błażejczyk, Tomek Kwiatkowski…”

Inne rubryki

Dziennik_zajec_09W tym dzienniku znajduje się jeszcze rubryka „Uwagi”. Warto zapisać w nim tematy spotkań z rodzicami (zwłaszcza zebrań), daty spotkań i czas trwania. Pod każdą notatką składamy oczywiście swój podpis, nie zapominając o dacie.

Zdajemy sobie sprawę, że ten wpis nie wyczerpuje tematu i pewnie pojawi się jeszcze sporo wątpliwości. Zachęcamy Was do dzielenia się swoimi sposobami na wypełnianie dziennika – podzielcie się swymi doświadczeniami lub wątpliwościami w komentarzach pod tym wpisem.

Pozdrawiamy!